Passie voor letteren

Dat ik van lezen hou is geen geheim, maar dat mijn liefde voor boeken een stap verder gaat dan lezen weet niet iedereen. Er staan maar liefst elfhonderdachtentwintig boeken in mijn boekenkasten. Voor nu. Volgende week kan dit getal zomaar hoger zijn.  Drie kwart van deze boeken is nog niet gelezen en ik weet dat met mijn leestempo velen ook ongelezen zullen blijven. Toch staan er nog steeds boeken op mijn wensenlijst en kan ik geen boekenmarkt voorbijlopen zonder er rond te snuffelen. Ik kan helemaal gelukkig worden van weer een mooi exemplaar erbij. Maar waar worden mijn boeken nou gelukkig van?

Allereerst. Als je huisdieren hebt, zorg dat je een extra kamer hebt, maak daar je bibliotheek van. Geef huisdieren niet de kans bij je boeken te komen. Voor je het weet zien ze je boeken aan voor knabbelgenot, toiletpapier, klim- en klauterrek, of als leuk speeltje die ze een voor een uit de kast gooien. Je boek nakijkend als een Einstein die de zwaartekracht probeert te doorgronden.

Andere dieren die je ook niet bij de boeken wil hebben zijn zilvervisjes. Papier eten is typisch iets voor deze beestjes, toch is het de lijmstof, die bij het binden van het boek gebruikt wordt, waar ze op afkomen. Doordat deze beestjes achter het behang kunnen zitten, in gaten en kieren, op allerlei andere plekken waar je niet bij kan komen, zijn er geen effectieve middelen om ze te bestrijden. Mocht je toch als redder in de nood met een bestrijdingsmiddel aan de gang willen gaan om je weerloze boeken te bevrijden van hun ongenade, dan zal je reddingsactie voor niks zijn. Heb jij zilvervisjes, dan hebben de buren ze ook en weten ze je boeken uiteindelijk wel weer te vinden. Je kunt de zilvervisjes wel afschrikken met licht, luchtbeweging en geluid waar ze een afschuw voor hebben. Mocht je een boek hebben waar zilvervisjes inzitten dan kan je deze in een plastic zak, voor twee weken lang invriezen bij min twintig graden, daar dood je ook de eitjes mee.

Ook stofluizen zijn funest voor je boeken, zij leven van schimmels en zitten graag tussen papier. Als ze eenmaal je boeken hebben gevonden kan de schade erg groot zijn, omdat ze schimmelsporen met zich meedragen die knalroze vlekken in je boek kunnen veroorzaken. Deze vlekken kan je niet verwijderen doordat deze tot diep in vezels van het papier doortrekken. Gelukkig is er een makkelijke remedie om je te ontdoen van stofluizen. Zodra je merkt dat je last hebt van dit ongedierte is het beste om natte ruimtes en plekken in huis, zoals bijvoorbeeld de badkamer, goed droog te houden. Dat houd natuurlijk niet in dat je niet meer zou kunnen douchen, maar wel dat je de badkamer even droogt nadat je gedoucht hebt. Zo krijgen de schimmels geen kans meer en gaan de stofluizen bij gebrek aan eten gauw dood. Als bij de Koninklijke Bibliotheek de luchtvochtigheid te groot wordt dan stoppen ze de boeken in dozen, om ze op die manier tegen het vocht te beschermen. Zelf zorg ik toch liever voor een luchtvochtigheid van 45-55 % (met een thuismeter is 30 % al te hoog) in huis, want tegen een paar dozen aankijken in mijn boekenkast is ook zo ongezellig.

Om te kijken of je last hebt van ongedierte en van welk soort, kan je één keer in het jaar, het beste in de maand juni of juli, in je boekenkast plakvallen neer zetten. Deze kan jezelf maken door in een glazen bakje een plakstrip te doen, eventueel met de lokstof feromonen. Na een maand kan je dan kijken wat voor soort beestjes erin zitten. Enkele beestjes komt altijd wel voor, maar heb je van een bepaald soort erg veel gevangen dan weet je dat je last hebt van een plaag.

Naast al het dierengespuis is er ook nog het UV licht dat schade kan geven aan je boeken in de vorm van verkleuring. Zorg er dus voor dat de boeken niet aan direct zonlicht staan blootgesteld. Iets wat minder bekend is dat de lampen in je huis ook UV licht bevatten, dus zit je onder de lamp een oud boek met bruine inkt te lezen dan heb je grote kans dat de letters gaan verkleuren. De enige lamp die geen UV licht bevat is LED verlichting. Dus wil je een boekvriendelijk huis dan weet je wat je te doen staat, lampen vervangen.

Ook zijn boeken gebaat bij een constante temperatuur. Het liefst tussen de zestien en twintig graden. Nou is mijn huis niet alleen voor de boeken, en wil ik er zelf ook nog lekker bijzitten dus bij mij schommelt de temperatuur tussen de achttien en de twintig graden. Net als hout, leeft papier. Zijn er te veel temperatuursveranderingen waaraan het papier zich constant moet aanpassen met krimpen of uitzetten dan kan er papier moeheid ontstaan, de rekbaarheid gaat dan uit het papier en de kwaliteit wordt slechter.

Daarnaast is het belangrijk dagelijks te ventileren. Luchtcirculatie zorgt er namelijk voor dat schimmels geen kans krijgen om in het boek te gaan zitten. Een gesloten boekenkast is dan misschien wel handig tegen het stof, maar toch niet zo’n handige keuze. Het beste is dus een open boekenkast, het liefst een die ook aan de achterkant open is. Voor het stof dat dan op je boeken terechtkomt kan je een gewone kwast aanschaffen. Met de kwast kan je dan op een gemakkelijke manier de bovenkant van je boeken afstoffen. Nadeel is wel dat je elk boek een voor een uit je boekenkast moet halen. Met veel boeken kan dit best een flinke klus zijn. Maar het nadeel weegt niet op tegen de voordelen. Je hebt weer beweging en geluid in je boekenkast, daar waar zilvervisjes niet van houden. De lucht circuleert ook weer even achter de boeken en je boekenkast staat er na de klus weer ordelijk bij!